Η «χρυσή» διαδρομή της ελιάς. Ένα ταξίδι γεύσης και πολιτισμού στην Πελοπόννησο

Αφεθείτε σε μια πρωτόγνωρη περιπλάνηση στην ελληνική γη, μια διαδρομή πολιτισμού που υμνεί τον υγρό «χρυσό» της: το ελαιόλαδο. Η Πελοπόννησος, με τις μοναδικές εναλλαγές τοπίου, την ιδιαίτερη φυσική ομορφιά και τους απέραντους ελαιώνες, σας καλεί να ζήσετε μια αξέχαστη εμπειρία με πρωταγωνιστή το εμβληματικότερο προϊόν της, που αποτελεί «κορωνίδα» της μεσογειακής διατροφής. Ανακαλύψτε τα μυστικά της ελιάς στη Λακωνία και τη Μεσσηνία, γευτείτε παραδοσιακές συνταγές που αξιοποιούν και αναδεικνύουν την ωφέλιμη αυτή πρώτη ύλη, προμηθευτείτε πολυβραβευμένα έξτρα παρθένα ελαιόλαδα στον τόπο παραγωγής τους.

Πελοπόννησος

01
Μουσείο Ελιάς και Ελληνικού Λαδιού
Το ταξίδι ξεκινά από την καρδιά της Λακωνίας, την ιστορική Σπάρτη, μια πόλη με στενούς δεσμούς με την ελιά από την αρχαιότητα. Στο Μουσείο Ελιάς και Ελληνικού Λαδιού θα έρθετε σε επαφή με τον πολιτισμό, την ιστορία και την τεχνολογία της ελιάς και της ελαιοπαραγωγής στον ελλαδικό χώρο από τους προϊστορικούς χρόνους μέχρι τον 20ό αιώνα. Αν βρεθείτε στην περιοχή τον Νοέμβριο, αξίζει να ζήσετε από κοντά τη Γιορτή Μπουκουβάλας, που διοργανώνεται κάθε χρόνο την περίοδο της συγκομιδής στο χωριό Καστόρι, στις πλαγιές του βόρειου Ταϋγέτου. Το μάζεμα της ελιάς έχει μόλις ξεκινήσει και οι ντόπιοι το γιορτάζουν κερνώντας μπουκουβάλα (ψωμί ψημένο στα κάρβουνα πάνω στο οποίο απλώνεται φρέσκο ελαιόλαδο), τραγουδώντας και χορεύοντας.
Διεύθυνση: Όθωνος Αμαλίας 129, Σπάρτη Τηλ.: +30 27310 89315 URL: www.piop.gr/diktuo-mouseion/mouseio-elias-kai-ellinikou-ladiou
02
Κάστρο της Ανδρούσας
Αφήνοντας πίσω σας τη Λακωνία, η διαδρομή θα σας οδηγήσει στο Κάστρο της Ανδρούσας. Η θέα στον εύφορο μεσσηνιακό κάμπο από το μεσαιωνικό οχυρό κόβει την ανάσα: απέραντοι ελαιώνες απλώνονται μέχρι εκεί που φτάνει το βλέμμα, επιβεβαιώνοντας με τον πιο εμφατικό τρόπο την άρρηκτη σχέση του τόπου με την ελιά.
03
Καλαμάτα
Σε αυτό το ταξίδι συμμετέχουν όλες οι αισθήσεις. Ο γαστρονομικός παλμός της Καλαμάτας χτυπά στην Κεντρική Αγορά. Εδώ θα δοκιμάσετε τις περίφημες ελιές Καλαμών, θα προμηθευτείτε μεσσηνιακό ελαιόλαδο υψηλής ποιότητας και θα κάνετε τα ψώνια σας όπως οι ντόπιοι. Κάθε Τετάρτη και Σάββατο, έξω από το κτίριο της Κεντρικής Αγοράς πραγματοποιείται η λαϊκή αγορά της Καλαμάτας με ολόφρεσκα προϊόντα από όλη τη Μεσσηνία, ένας πραγματικός θησαυρός για τους γευσιγνώστες. Γύρω από την πόλη, πολλά κτήματα και ελαιοτριβεία προσφέρουν βιωματικές εμπειρίες ελαιοτουρισμού, που περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων επίσκεψη στους ελαιώνες, εξοικείωση με τη διαδικασία παραγωγής ελαιολάδου και γευστικές δοκιμές.
04
Ανάκτορο του Νέστορα
Η διαχρονική αξία της ελιάς στην περιοχή γίνεται ακόμα πιο εμφανής στο Ανάκτορο του Νέστορα. Επισκεφθείτε το καλύτερα σωζόμενο Μυκηναϊκό ανάκτορο στον ελλαδικό χώρο και διαπιστώστε πώς από αρχαιοτάτων χρόνων η οικονομία της περιοχής στηριζόταν στην παραγωγή και εμπορία του λαδιού. Πίσω από την Αίθουσα του Θρόνου υπήρχαν δύο μεγάλες αποθήκες, όπου το ελαιόλαδο φυλασσόταν σε πιθάρια, ενώ σε πινακίδες της Γραμμικής Β γραφής που εντοπίστηκαν στο συγκρότημα του ανακτόρου αποκρυπτογραφήθηκαν ιδεογράμματα του ελαιολάδου, του ελαιόκαρπου και του ελαιόδεντρου. Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Χώρας (προσωρινά κλειστό λόγω εργασιών) θα θαυμάσετε ένα εντυπωσιακό έκθεμα, σχετιζόμενο με την παραγωγή ελαιολάδου. Πρόκειται για το γιγάντιο πήλινο πιθάρι φύλαξης ελαιολάδου του 13ου αι. π.Χ., που βρέθηκε στο Ανάκτορο του Νέστορα.
Ανάκτορο του Νέστορα Διεύθυνση: ΕΟ Κυπαρισσίας Πύλου, Δήμος Νέστορος Τηλ.: +30 27630 31437 Αρχαιολογικό Μουσείο Χώρας Διεύθυνση: Χώρα Τριφυλίας, Κυπαρισσία Τηλ.: +30 27630 31358
05
Αρχαιολογικό Μουσείο Πύλου
Το ταξίδι στο παρελθόν και στην πανάρχαια ιστορία ελαιοπαραγωγής της Μεσσηνίας συνεχίζεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πύλου, στο Νιόκαστρο, όπου θα δείτε τους ψευδόστομους αμφορείς που χρησιμοποιούνταν κυρίως για τη φύλαξη του αρωματικού ελαίου και βρέθηκαν σε θολωτούς τάφους της περιοχής της Πυλίας.
Διεύθυνση: ΕΟ Πύλου Καλαμάτας, Πύλος Τηλ.: +30 27230 22955
06
Παραδοσιακό Ελαιοτριβείο στο Χαρακοπιό
Τι ήταν οι μυλόπετρες; Και πώς χρησιμοποιούνταν στα παραδοσιακά ελαιοτριβεία για την άλεση του ελαιοκάρπου και την παραγωγή ελαιολάδου; Στο Παραδοσιακό Ελαιοτριβείο στο Χαρακοπιό, οι άνθρωποι του Πολιτιστικού Συλλόγου του χωριού μοιράζονται τη γνώση με τους επισκέπτες και αφηγούνται ιστορίες από τα παλιά. Στο μικρό «χειροποίητο» μουσείο τους, που ανοίγει κατόπιν ραντεβού, θα δείτε μεταξύ άλλων το αλώνι με τα δυο λιθάρια όπου αλέθονταν οι ελιές, δυο τεράστια πήλινα πιθάρια του 19ου αιώνα και το άριστα συντηρημένο διπλό πιεστήριο.
Διεύθυνση: Χαρακοπιό Μεσσηνίας Τηλ.: +30 6947 896356
07
Κορώνη, η πατρίδα της κορωνέικης ελιάς
Η διαδρομή ολοκληρώνεται στην πανέμορφη Κορώνη, «πατρίδα» της ξακουστής στα πέρατα του κόσμου κορωνέικης ποικιλίας. Δεν είναι τυχαίο που η Κορώνη έχει αναγνωριστεί από την UNESCO ως Εμβληματική Κοινότητα της Μεσογειακής Διατροφής, ένα διατροφικό πρότυπο που εγγράφηκε το 2013 στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας. Εδώ, γεύση και πολιτισμός συναντιούνται με μοναδικό τρόπο. Απολαύστε τη συγκλονιστική θέα από το ενετικό κάστρο που δεσπόζει πάνω από τον παραδοσιακό οικισμό με τα καλοδιατηρημένα αρχοντικά, περπατήστε στα περιποιημένα σοκάκια και γευτείτε τοπικές συνταγές βασισμένες στο εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο στα όμορφα ταβερνάκια. Υπάρχει ιδανικότερος επίλογος γι’ αυτό το ταξίδι στον πολιτισμό της ελιάς; Το μόνο που μένει είναι να ζήσετε την εμπειρία και να την κάνετε δική σας!