Τόπος εθνικής μνήμης και διαχρονικής συγκίνησης
Το τείχος με τη μεγάλη και τις μικρότερες τάφρους, τους προμαχώνες και τα αναχώματα, που ουσιαστικά περιέκλεισε τους «ελεύθερους πολιορκημένους» και έκανε το Μεσολόγγι σαν νησί, χτίστηκε το 1823, από τον Μιχαήλ Κοκκίνη, με εντολή του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου και εργασία μαχητών και αμάχων. Με τις δυνάμεις του Κιουταχή και του Ιμπραήμ προ των πυλών, δέχτηκε αρκετές ενισχύσεις και άντεξε ενάντια σε όλες τις προβλέψεις. Οι Μεσολογγίτες δεν έπεσαν, αλλά έκαναν την ηρωική Έξοδο, λόγω αποκλεισμού που δεν επέτρεπε τον ανεφοδιασμό.
Μετά την άλωση του Μεσολογγίου, το τείχος καταστράφηκε. Στη θέση του κατασκευάστηκε νέο το 1838, επί βασιλείας του Όθωνα, προς τιμήν των πεσόντων.
Αυτό που θα δείτε σήμερα είναι έργο του 1850. Επίσης, θα δείτε την Πύλη, στην ίδια θέση με την παλιά, και ασφαλώς τον Κήπο των Ηρώων: μια έκταση 14 στρεμμάτων στην οποία πολέμησαν και τάφηκαν οι Εξοδίτες, που έχει χαρακτηριστεί Ιστορικός Τόπος. Τη σημερινή μορφή πήρε το 1930 και κατά την περιήγησή σας θα δείτε μέσα στην πλούσια βλάστηση τα 69 μνημεία για τους Έλληνες και τους Φιλέλληνες μαχητές. Ουσιαστικά μια υπαίθρια γλυπτοθήκη, στην οποία μεταξύ άλλων θα παρατηρήσετε τον Τύμβο των Ηρώων, τον ανδριάντα του φιλέλληνα ποιητή Λόρδου Βύρωνα, το μνημείο των Φιλελλήνων, το μνημείο για τον Μάρκο Μπότσαρη.


















